Boomwerk
De boom als metafoor
De onderstaande illustraties geven het organisatiesysteem en het familiesysteem weer. De stam, de takken en de wortels van de boom staan symbool voor het hele systeem; in het zichtbare en onder de grond wat aan het zicht onttrokken is. Beide lagen hebben een eigen dynamiek maar beïnvloeden elkaar ook doordat ze verbonden zijn.
In systemisch werk is het geheel in beeld; zowel wat in de bovenstroom als in de onderstroom beweegt en welke beïnvloeding er over en weer is. Het onderzoek vindt ook fenomenologisch plaats omdat de beïnvloeding niet altijd duidelijk is.
Er zijn wezenlijke verschillen tussen het familie- en organisatiesysteem:
Systeemwerk
Familiesysteem
Organisatiesysteem
Een familiesysteem is gebaseerd op biologische verwantschap.
Een organisatie is een bedacht en geconstrueerd systeem.
Je kunt niet veranderen van familie. Ook in adoptie blijven oorspronkelijke biologische wortels bestaan.
Je kunt veranderen van organisatie.
Een familie heft zichzelf niet op
Een organisatie kan stoppen te bestaan.
Een familie heeft een duidelijke ordening: grootouders, ouders, kinderen en kleinkinderen.
Een organisatie kent meerdere ordeningen zoals: positie, rol, rang, functie, het aantal dienstjaren, vestiging.
De boom als metafoor voor het organisatiesysteem
In het organisatiesysteem klinkt het oorspronkelijke initiatief van de oprichter(s) door in het hier en nu.
Door systemisch naar een organisatie te kijken wordt het beeld meer compleet.
Het is niet alleen wat zich in het hier en nu laat zien maar ook wat er in het verleden dienend was en nu aandacht vraagt.
Het is de organisatie zien als een verzameling van mensen die individueel bijdragen aan de organisatie.
Een organisatiesysteem verandert in dynamiek met de wijziging van de mensen die aan die organisatie deelnemen.
Iedere medewerker draagt zijn familiesysteem in zich mee.
De boom als metafoor voor het familiesysteem
In het familiesysteem klinken gebeurtenissen en ervaringen uit het verleden van generaties door in het heden.
De geboortegrond van het familiesysteem klinkt in ieder familielid door.
Iedere generatie heeft een gemeenschappelijke geschiedenis die gebeurtenissen en ervaringen vastlegt in een collectief familiegeheugen.
Het collectieve familiegeheugen krijgt vorm in het familiegeweten; bewust en onbewust.
Zichtbaar maken van intergenerationele verstrikking heeft invloed op verleden én toekomst.
Verschil in opstellingen en systemisch werk
Er is onderscheid tussen familie- of organisatieopstelling en systemisch werk.
Een familie- of organisatieopstelling is een interventie methode binnen systemisch werk waarmee, met behulp van representanten, poppetjes of symbolen, het innerlijke beeld van gezin/familie of team/organisatie zichtbaar wordt gemaakt.
Systemisch werk gaat verder, het omvat een verzameling van interventies om de dynamiek in het systeem te duiden. Een opstelling geeft een inkijk in het moment, maar systemisch werk is de reis én de bestemming.
Tekenwerk
